Istanbul

een stad van wel 1000 gezichten

dag 2

Na een goede nachtrust en een prima ontbijt verzamelde ons gezelschap zich om de excursie te gaan maken die bij de reis was inbegrepen. Als eerste bezochten we de Sultanahmet moskee, ofwel de Blauwe moskee. Deze laatste grote sultansmoskee werd in opdracht van Sultan Ahmet 1 door Mehmet Aga tussen 1609-1616 gebouwd. De Blauwe Moskee is met zijn 6 minaretten uniek in de wereld, alleen de Kaaba Moskee in Mekka heeft 7 minaretten.

De binnenplaats van de moskee is bijna net zo groot als de gebedsruimte. 26 Granieten zuilen dragen 30 koepels, die bijna in het niets verdwijnen bij de gigantische, harmonisch gevormde koepels van de gebedsruimte. De hoofdkoepel wordt geflankeerd door vier halfkoepels die weer door kleinere koepels worden ondersteund. De vier ronde pilaren dragen zonder hulp van zuilen en galerijen de koepel, de bogen van de zijruimten en de buitenmuren. Door de 260 ramen in de moskee valt het daglicht op de blauwwitte tegels (meer dan 20.000) die de moskee de naam hebben gegeven. Deze tegels in de sultansloge  en tot aan de ramen zijn de prachtigste exemplaren uit Iznik. In de Osmaanse tijd in de 16e eeuw werd in Iznik kwalitatief waardevol keramiek geproduceerd. 

Na het bezoek aan deze prachtige moskee wandelden we  naar het tweede deel van de excursie, namelijk het achter de Blauwe Moskee gelegen  Hippodroom. Het Hippodroom was naast een plaats voor staatsfeestelijkheden en pompeuze zegetochten ook de plaats voor politieke bijeenkomsten en opstanden. Op deze plaats werden in 532 A.D. 30.000 tegenstanders van de keizer ingesloten en vermoord.  Ook in de wat recentere geschiedenis werd deze plaats gebruikt als slagveld. in 1826 werd hier het opstandige elitekorps der Janitsaren vermorzeld. Naast de omtrek van het Hippodroom zijn alleen nog 3 monumenten overgebleven, namelijk de Egyptische Obelisk, de Slangenzuil en de Gemetselde Zuil. De Egyptische zuil is al ruim 3500 jaar oud en was oorspronkelijk 3 maal zo hoog als nu. 

De Slangenzuil komt oorspronkelijk uit de Apollotempel in Delphi en had oorspronkelijk 3 gouden koppen. Een ervan is teruggevonden en is nu in het Archeologisch museum, een is er in het British Museum (hoe die daar gekomen is, is onbekend) en de laatste is nog spoorloos. Alle bronzen platen die de Gemetselde zuil bedekten zijn tijdens de kruistochten door de betreffende ridders geroofd en meegenomen. Het beroemde vergulde bronzen vierspan van Lysippos dat eens het dak van de keizerloge op het Hippodroom sierde, is nu te vinden bij de ingang van de San Marcokerk in Venetië. De tribunes, die plaats boden aan 30.000 toeschouwers, zijn verwijderd. 

"Nooit heeft menselijke kunstvaardigheid op lieflijkere wijze een heerserszetel geschapen" schreef Evilya Celibi de Osmaanse kroniekschrijver toen hij ook ons volgende deel van de excursie bezocht, het sprookjesachtige Topkapi Paleis.  Dit paleis is zeer zeker de moeite van een bezoek waard.

Mehmet II besloot in 1465 tot de bouw van een uitgebreid paleiscomplex op de heuvelrug van de oude Byzantijnse acropolis. Hier vandaan heb je een perfect uitzicht op de Gouden Hoorn, de Bosporus en de zee van Marmara. Om te beantwoorden aan de dubbele functie van woonplaats van de sultan en regeringscentrum van het rijk was het paleiscomplex in streng van elkaar gescheiden hoven ingedeeld.

Eerste hof: in deze door de hoofdingang Bab-i Hümayun, de poort van de doorluchtige, met de buitenwereld verbonden voorhof, verbleven de Janitsaren, het elitecorps van de sultan.

Tweede hof:  door de volgende poort, de Babüs Selam, de poort van de Vrede, kom je in het eigenlijke paleis. Hier moesten alle ruiters afstijgen, want alleen de sultan mocht er onder door rijden. In dit hof vonden ook alle ontvangsten plaats. Bij audiënties waren soms wel meer dan 10.000 mensen aanwezig. Hier vind je ook de Kubbealti, waar de Divan, een soort staatsraad, vergaderde. Boven de zetel van de grootvizier is nog steeds het getraliede venster zichtbaar, waarachter de sultan ongezien de discussies kon volgen. Hier tegenover vind je de keukens, waar in iedere ruimte voor een andere rang werd gekookt. Hier hebben we de prachtige porselein- en zilvercollectie bekeken. Achter de Kubbealti vind je ook het haremcomplex, dat wij niet bezocht hebben vanwege gebrek aan tijd.

Derde hof: hier waren/zijn scholen te vinden, de verblijven van de pages, de zomerresidentie, badhuizen, schatkamers, regeringsgebouwen, de moskee en de bibliotheek te vinden . In de voormalige hamam aan de oostzijde van het hof is de kostuumverzameling van de sultan te zien, daarnaast vind je de schatkamer met de beroemde Topkapidolk en de 86 karaats lepelmakersdiamant. Aan de overzijde vind je ook een museum over Mohammed en waar je ook, volgens onze gids, enige baardharen van de profeet  te zien krijgt (hoe weet je trouwens of iemand eeuwen geleden baarddragend was als je geen gezichten mag afbeelden?).

Na een paar uur rondlopen en het uitgestrekte duizend-en-één nacht complex te hebben bezichtigd zijn we via een verplicht bezoek aan een tapijtknoperij/winkel gedropt bij de grote bazaar.  Deze oude en overdekte markt werd in 1461 gebouwd. Je vind hier ongeveer 4000 winkeltjes opeen gepakt bij elkaar. Volgens een Turk die wij later tegenkwamen kopen de Turken hier bijna niets meer en is de bazaar eigenlijk alleen nog maar voor de toeristen. Wil je iets kopen dan moet je goed oppassen dat je zowel de juiste kwaliteit krijgt als een redelijk bedrag betaalt. Afdingen is hier heel gewoon en als je dat niet beheerst, laat  het dan door een ander doen of koop ergens anders. Je kunt vaak 50% van de prijs wegpraten. Wil je echt afgezet worden, neem dan wat de drinken in het kleine barretje aan de rechterzijde als je via Carsik de bazaar binnenkomt. We hebben daar met een groepje gezellig gezeten en de ober was bijzonder vriendelijk en lachte voortdurend en we weten nu ook waarom! De prijzen zijn daar 300% hoger dan normaal!!

Omdat het eten aan de andere zijde van de Gouden hoorn ons zo goed bevallen was, zijn we deze keer ook weer naar die kant gegaan. Aangezien er een paar restaurantjes direct naast elkaar zaten, probeerden ze ons met allerlei aanbiedingen ons naar binnen te krijgen. Na een vast bedrag te hebben afgesproken en gratis raki en wijn besloten we met een van de zaken in zee te gaan. Bij het afrekenen wist men plotseling niets meer van de afspraken en probeerde men ons een poot uit te dragen. Een wat onplezierig einde van een leuke en mooie dag. Dus wees gewaarschuwd, ook anderen uit onze groep hebben dezelfde ervaring gehad.